Doelgroep: voor wie is dit boek geschreven?

We zouden natuurlijk in een ronkende volzin kunnen zeggen dat 'dit boek geschikt is voor iedereen die met webdesign te maken heeft', maar dan zouden we onze eigen principes geweld aan doen. Wat is namelijk het geval? Dit voorgaande statement is weliswaar waar, maar het bevat amper informatiewaarde. U hebt er niets aan. Het is een veel te algemene zin om te kunnen beoordelen of het boek voor u interessante items bevat (hoewel onze uitgever en de boekhandelaren waarschijnlijk erg blij zouden zijn met een dergelijke volzin; de doelgroep waaraan dit boek verkocht kan worden, wordt ineens een stuk groter).

Daarom hierna in detail meer informatie over hoe dit boek u kan helpen in uw vakgebied.

Webmasters, ontwerpers en multimediaspecialisten. Waarom? Omdat bij het ontwerpen van een website de usability-aspecten integraal deel uit moeten maken van het design- en realisatieproces, en er niet pas achteraf bijgesleept moeten worden. Na het lezen van dit boek kunt u de usability-principes vanaf de eerste schetsen voor een nieuw ontwerp inzetten. Dit komt van pas bij het ontwikkelen van elke nieuwe site, user interface, Flash-applicatie, enzovoort.
Programmeurs en ontwikkelaars. Waarom? Omdat het voorkomen van fouten beter is dan ze achteraf te moeten herstellen. Als u op de hoogte bent van usability-principes, kunt u hier in uw technisch en functioneel ontwerp (en natuurlijk in de daaropvolgende realisatiefase) direct rekening mee houden.
Webredacteurs, content managers, internetjournalisten en voorlichters. Waarom? Omdat op internet usability-factoren van grote invloed zijn op de (informatie)consumptie van de sitebezoeker. Als u bij het schrijven van uw webteksten rekening houdt met de wijze waarop teksten van een beeldscherm worden gelezen, is de kans groter dat uw teksten toegankelijker zijn en dat de boodschap bij het publiek blijft hangen.
Marketingspecialisten. Waarom? Omdat een gebruikersvriendelijke website veel meer (potentiële) klanten zal bereiken. Uw internetsite is meer en meer het uithangbord voor uw organisatie. Als u weet dat uw site aan de usabilityeisen voldoet en u kunt dit duidelijk maken aan uw klanten (en laten we er niet omheen draaien: als u kunt aantonen dat uw concurrenten dat niet doen), dan hebt u een unique selling point. Ook kunt u aan 'argeloze bezoekers' die toevallig langssurfen, uw boodschap beter overbrengen
Projectmanagers en informatiemanagers. Waarom? Omdat een goed zicht op de verbeterpunten van een website succesvolle (re)designprojecten en daarmee meer tevreden klanten zal opleveren. Het is bovendien altijd praktisch om te weten wat uw projectteam nu eigenlijk aan het uitvoeren is op webgebied. Dit boek helpt u daarbij.

Waarom uw sites beter worden door usability-regels toe te passen

Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt. Dat is niet erg. Als er maar geleerd wordt van die fouten. Wat nog mooier zou zijn: als u nu eens kon leren van de fouten die anderen al gemaakt hebben. Dat scheelt u zelf een boel hoofdbrekens. Dit boek bevat een groot aantal voorbeelden (van zowel goede als verkeerde keuzes) die door allerlei andere organisaties met een website al gemaakt zijn. Dit is uw kans! Leer van de keuzes die anderen gemaakt hebben en bekijk waarom de gekozen oplossing wel of niet werkt.

U hoeft niet klakkeloos alle aanbevelingen in dit boek op te volgen. Immers: regels zijn er om van afgeweken te worden. Wel zien we dan graag dat u kunt beargumenteren waarom een bepaalde regel niet gevolgd werd. Dit komt ook aan de orde in de checklists die u in het boek aantreft. Op die manier kunt u uw site en de wijze waarop gebruikers met uw site omgaan naar een hoger plan tillen.

Het volgen van de usability-regels voordelen heeft op alle niveaus. Het maakt hierbij niet uit of u een site voor persoonlijk gebruik realiseert en dus zelf alle rollen vervult (van projectmanagement tot het verzorgen van de inhoud van de complete site) of dat u werkt in een groter team, waarbij de rollen over vele personen en schijven in uw organisatie verspreid zijn.

Usability is goed voor...

Business model. Als u een goed bruikbare site ontwikkelt, zal steeds meer van uw business ook via de site gaan verlopen. Dit kan variëren van e-mailondersteuning voor klanten (in plaats van telefonische contacten) tot situaties waarbij uw medewerkers in de buitendienst continu real-time contact hebben met het bedrijfsnetwerk via GPRS, UMTS of andere technologie. Uw website wordt een integraal onderdeel van uw bedrijfsvoering en komt op hetzelfde niveau te staan als marketing, productontwikkeling, onderzoek en ontwikkeling (R&D), enzovoort.
Projectmanagement. Indien u als projectmanager op de hoogte bent van de usability-regels, zult u kunnen ingrijpen indien het webproject te veel op een traditioneel bedrijfsproject gaat lijken met - voor de bezoeker - onbegrijpelijke gedachtensprongen, op de eigen organisatie gerichte communicatiebegrippen en jargon, inconsistente gebruikersinterfaces, en meer.
Informatiemanagement. Als u als informatiemanager de regels voor bruikbare websites goed begrijpt, zult u zien dat de site vooral naar het publiek gericht moet zijn (en: kunt u herkennen en ingrijpen als dat niet het geval is!). U herkent intern gerichte sites die vooral een afspiegeling vormen van de interne structuur van de organisatie, in plaats van zich af te vragen of de taken die de gebruiker op de site wil uitvoeren wel goed uit de verf komen.
Webdesign. Wanneer u als webdesigner de usability-regels kunt toepassen, zult u de verleiding kunnen weerstaan de complete trukendoos open te trekken bij het ontwerpen van pagina's en ook begrijpen dat het niet alléén belangrijk is 'dat pagina's er goed uitzien'. Het is de uitdaging om prachtige pagina's te ontwerpen die toch goed bruikbaar zijn.
Programmeren. Usability heeft niet alleen maar met het uiterlijk van sites te maken. Ook als programmeur kunt u websites meer usable maken, bijvoorbeeld door te zorgen voor optimale (X)HTML-code en de scheiding tussen opmaak en inhoud van de site. Bijkomend voordeel is dat de site beter onderhoudbaar blijft, waardoor er minder kans is dat inconsistenties ontstaan als u 'even snel' een hack wilt doorvoeren.
Tekstschrijven. U weet na het doornemen van de usability-regels dat teksten die u voor het web schrijft, aan andere eisen moeten voldoen dan traditionele teksten. U zult bijvoorbeeld niet meer klakkeloos de eerste alinea van een persbericht overnemen en als 'nieuws' op de website plaatsen, gevolgd door een link »meer informatie. In plaats daarvan zult u (hopelijk) een speciaal voor het web geoptimaliseerde samenvatting van het persbericht schrijven.
Multimediadesign. Veel designers proberen te 'ontsnappen' aan de beperkingen die HTML hen traditioneel oplegt door tools als Flash en Authorware te gebruiken in hun websites. Daar is niets mis mee, zolang maar gerealiseerd wordt dat websurfers inmiddels ervaring hebben opgedaan op duizenden sites anders dan de uwe en dat ze op basis van deze ervaringen verwachten dat een site zich op een bepaalde manier gedraagt. Bestudeer de usabilityitems die in de volgende hoofdstukken worden genoemd om deze goed te kunnen toepassen in uw multimediawebprojecten!

Uiteraard is de voorgaande opsomming niet compleet. Er zijn nog meer disciplines en raakvlakken denkbaar. In de loop der jaren zullen er ongetwijfeld terreinen afvallen en andere vakgebieden bijkomen. Wat we met deze lijst echter willen benadrukken: als u uw ervaring uit de 'traditionele wereld' (bijvoorbeeld: het opmaken voor print, het programmeren van een standalone-applicatie, het schrijven voor een krant) klakkeloos meeneemt en rechtstreeks gebruikt voor webprojecten, zullen er hoogstwaarschijnlijk fouten worden gemaakt die makkelijk voorkomen hadden kunnen worden. Het web is een nieuwe wereld, er gelden (deels) andere regels dan in de aloude off-linewereld.

Meer informatie :

Download de Inleiding van het boek [ 65 kB/pdf ]